Anne babalar küçük çocukların cinsellikle ilgili soruları karşısında çoğunlukla ne cevap vereceklerini bilemezler. "Anne senin pipin yok mu?", "Bebek nasıl yapılır?", "Baba bak, pipim büyüdü" gibi yorum ve sorular beklediğinizden önce ve genellikle istenmeyen ortamlarda sıklıkla gelir.


Çocukların cinsellikle ilgili sorularını nasıl cevaplandırmanız gerektiğini Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Uzmanı Dr. Ayten Erdoğan anlattı:


Çocuklar neden bu tür sorular sorar?


Çocukların cinsellikle ilgili merak duymalarının nedeni yetişkinlerden farklıdır. Çocuklar her konuda olduğu gibi bu konuda da, sordukları sorularla yaşadıkları dünyayı anlamaya çalışmaktadırlar. Cinselliğin biyolojik temelleri hakkında çocuk küçükken konuşmaya başlamak, ileride cinsel konular hakkında anne babanın bu konuyu çocukla rahat konuşup paylaşmasını sağlar.

Bundan dolayı çocuklarınız soru sormaya başladıklarında, yaşları küçük diye onları duymazlıktan gelmeyin. Aksine kısa ve net cevaplar verin, çocuğun yaşı büyüdükçe daha uzun açıklamalar yapabilirsiniz.


Hangi yaşta cinsiyet farklılıklarından ve cinsel konulardan bahsetmek gerekir?


Her çocuk farklı olmakla birlikte her şeyi merak edip sorular sormaya başladıklarında bu tür sorular gelebilir. 3 yaşından önce çocuğunuz cinselliği ya da bebeğin nasıl oluştuğunu merak etmiyorsa, bu konulardan bahsetmenize gerek yok.


Ancak çocuğunuz bazı sorular sormaya başladıysa, bunları duymazlıktan da gelmeyip, soruları yanıtlayın. Ancak açıklamaları, çocuğun gelişimini ve olgunluğunu dikkate alarak yapmak gerekir.


Çocukların vücut organları hakkında bilgi sahibi olması için 3 yaş civarında penis ve vajina hakkında bilgiler verip, bu organların halk arasında kullanılan isimlerini söyleyebilirsiniz.


Çocuğum 4 yaşında, hiç bu konuları merak etmiyor, ne yapmalıyım?


Çocuğunuz 4-5 yaşında olduğu halde bu konuyu merak etmiyor ya da konuyla ilgili sorular sormuyorsa, onu siz yönlendirin. İlkokul dönemindeki bir çocuğun, cinsel organları, kız erkek farklılığını çoktan öğrenmiş olması gereklidir, bebeğin göbekten çıktığı, leyleklerin getirdiği şeklinde düşünmesi yaşına uygun değildir.


Çocuğu bu konularda bilgilendirmezseniz, arkadaşlarından yanlış bilgiler edinebilir, fantezilerinde yanlış şeyler oluşabilir ve cinselliğin utanılacak bir konu olduğunu düşünebilir.


Cinsel organları anlatırken nasıl bir dil kullanmalıyım?


Anne babalar, genellikle penis için pipi, vajina için ise kuku gibi sözcükleri tercih ediyor. Ancak doğru olan çocuğunuza bu organların penis, vajina, anüs gibi gerçek isimlerini de açıklamak gerekir. Diğer isimlerin kullanılması durumunda vücut organları hakkında bilgilenme ve anlamada yanılmalar olabilir.


Çocuklar arkadaşlarından değişik isimler duyup size sorabilirler, bu durumda sizin bu isimleri kullanmadığınızı, uygun olmadığını, yakışıksız olduğunu belirtin.


Çocuğum toplum içinde uygunsuz cinsel sorular soruyor, ne yapmalıyım?


Market gibi bir yerde çocuğunuz "anne senin pipin yok değil mi?" gibi uygunsuz bir soru sorarsa bu sadece çocukların aklına gelen bir şeyi hemen ifade etme özellikleri nedeniyledir.


Bu durumda kızgınlık ya da utanç tepkisi vermeyin, önemli olan bilgisini doğrulamak ve bazı şeyleri konuşmanın bir yeri ve zamanı olduğunu kavraması için yardımcı olmaktır. Örneğin böyle bir soru karşısında "evet kızların vajinası, erkeklerin penisi olur"gibi doğrulayıcı bilgi verip, daha sonra da bu tür soruları sorabileceği ortamlar konusunda sınır koyma girişimleri yapabilirsiniz.


Çocuğa bu tür konuşmalar için hangi ortamların uygun olduğunu anlatın. Çocuğa "biz nerede vücudumuz hakkında konuşuruz", "biz ne zaman vücudumuz hakkında konuşuruz", "kimlerle bu konu hakkında konuşabiliriz" gibi sorular sorup "evde veya doktorların ofisinde", "anne-baba ve doktorlarla" gibi cevaplamasını öğretebilirsiniz.


Küçük oğlum beni banyoda çıplak görünce vücudumla ilgili sorular soruyor, çocukların büyükleri çıplak görmesi doğru mu?


Kendinizi rahat hissedip, hissetmediğiniz çok önemli. Eğer çıplakken rahatsızlık hissetmiyorsanız bunu bir öğrenme aracı olarak kullanıp çocuğun sorularına dürüst ve açık yanıtlar verebilirsiniz.

Çıplak kendinizi rahat hissetmiyorsanız soruların cevabı için kitapları kullanabilirsiniz. 4-5 yaşından büyük karşı cins çocukların yanında soyunmamaya özen göstermek, çocuğun bu konudaki toplum kurallarını öğrenmesi ve uygulaması için faydalı olur.


3-4 yaşlarındaki oğlum cinsel organları ile oynuyor, niçin böyle yapıyor ve ne yapmalıyım?


Cinsel organlarda daha çok duyu sinirleri bulunur. Küçük çocuklar cinsel organını bir yere sürttüğünde, örneğin ayağını sürtmekten daha çok zevk aldıklarını fark edince bu hareketi daha çok yapmaya başlarlar.


Çocukların cinsel bölgeleriyle oynaması herhangi bir amaca yönelik olmayıp, hoş duygular yaşadıkları içindir. Çocuğa bu hareketleri yapmamasını söylemek yerine nerede ve ne zaman yapılmaması gerektiğini anlatın.


Çocukların nerede ve ne zaman yapılmaması gerektiğini öğrenmesi zaman alabilir, kızmayın, zamanla öğrenirler. Çocuklar ben merkezci olduklarından diğer insanların da bulunduğu, onlara göre de sınırlamalar yapmaları gerektiğini anlamaları zaman alır.


Bebekler nereden gelir sorusunu nasıl cevaplayabilirim?


Buna benzer sorular geldiğinde bu konuyu neden merak ettiğini anlamanız için, gerekirse bazı sorular sorarak, çocukları dikkatle dinlemek gerekir.


Biz genellikle çocukların bu sorularla cinsellikle ilgili mekanik ve grafik detayları bilmek istediğini düşünürüz, ancak belki sadece hangi hastanede doğduğu gibi çok basit bir şeyi merak ediyor olabilirler.


Bazen, bebekler annelerinden doğar gibi bir cevap merakını gidermeye yeterli olabilir. Çocuğun sorularına göre cevaplarınızı yönlendirebilirsiniz. Örneğin 4 yaşında bir çocuğa gereğinden fazla bilgi vermek şaşırmasına neden olabilir. Örneğin 4 yaşındaki çocuğa hamilelerin kişilerin çocukları karnında taşıdığı söylendiği zaman, bazı çocuklar hamile kişinin çocuğu yemiş gibi düşüncelere kapılıp şaşırabilir.


Eğer çocuğunuz şaşkın görünüyorsa ona bebeğin nasıl oluştuğu ile ilgili bilgi vermenin zamanıdır. Tam bu sırada cinsellik hakkında konuşmaya başlayabilirsiniz. Ancak çocuklar bu soruları sorduğunda memnun olduğunuzu belirtin ve teşvik edici davranın. Bu tavır çocuğun ileriki yaşlarda da sizinle bu konuları rahat konuşmasını sağlar.


Çocuğunuza yapacağınız açıklamalarda resimli kitaplardan yararlanabilirsiniz. Çocuğunuzun, bebeğin oluşumunda babasının da rolü olduğunu öğrenmesi gerekir. 3 yaşındaki çocuğunuza, bebeğin nasıl yapıldığını ayrıntılara girmeden açıklayabilirsiniz.


Bu yaş için az ve öz bir anlatım yeterlidir, açıklama şöyle olabilir: "Anne ve baba birbirlerine dokunup, öpüştüklerinde, baba annenin karnına hayat tohumu bırakıyor, sonra da bebek doğuyor." Çocuğunuz 5-6 yaşlarındaysa, cinsel organlar ve fonksiyonları hakkında anatomik bilgilerde eklenmelidir.


Çocuklar okul arkadaşları ile aramızda cinsellikle ilgili yaptığımız sohbetleri henüz bu konuda bilgisi olmayan arkadaşlarla paylaşırsa sorun olur mu?


Çocuğunuzla bu konuları konuştuğunuzda bu konuların aile arasında konuşulduğunu her yerde konuşulmaması, arkadaşları ile paylaşmamasının daha doğru olduğunu gerektiğini ifade edin. Buna rağmen arkadaşları ile paylaşabilir, önemli bir sorun yaratmaz.


5 yaşındaki çocuğum kucaklaşmayı ve öpmeyi çok seviyor, okulda da arkadaşlarını hoşnut olmasalar da sarılıp öpüyor, ben ve öğretmenleri nasıl davranmalıyız?


Bu güzel bir soru,çünkü anne-babaların bu konularda işbirliği etmeleri çok önemlidir. Çocuklar doğal olarak sevgilerini gösterirler ve öpmek ve sarılmak isterler. Ancak çocuğunuza herkesin öpülmekten veya dokunulmasında hoşlanmayabileceğini; tıpkı başkalarının kendi duygularına saygı göstermelerini istediği gibi kendisinin de arkadaşlarının duygularına saygı göstermesi gerektiğini öğretmelisiniz.


Ayrıca yeri gelmişken uygun ve uygunsuz dokunmalara ilişkin sınırlar hakkında konuşmak gerekir. Çocuklar biri kendilerinin hoşlanmadığı tarzda kendilerine dokunursa ne yapmaları gerektiğini öğrenmiş olmaları gerekir. Hayır demeyi ve öğretmen ya da anne-babalarına haber vermeyi bilmeliler.


Konudan bahsetmek için nasıl bir ortam ve zaman seçmeliyim?


Öncelikle kendinizi bu konu hakkında konuşmak için hazır hissetmelisiniz. Ayrıca çocuğunuz da ilgili olmalıdır. Cinsellik hakkında konuştuğunuzda çocuğunuz ilgili göstermezse, bir süre daha beklemelisiniz.
İlginizi Çekebilecek Diğer Konular:
Kağıt çantadan kedi çıktı...

Türkiye, anne ölümlerinde 'bilgi kıtlığı' çekiyor

Çocuklar cinsellik hakkında neler bilmeli

İshal deyip geçmeyin!

Parasal sıkıntıları çocuklarınıza yansıtmayın

Ağlasa da kararınızdan vazgeçmeyin

Çocuğunuzu daha yakından tanıyın

Lohusalar kozmetikten uzak durmalı

Ailede huzurlu olmanın püf noktaları

3 bebek boğuldu! Askılı taşıyıcılar yasaklandı!